Is KI duurder dan natuurlijke dekking?

"is KI duurder dan natuurlijke dekking?" Deze vraag werd mij door Claudia Duijssens gesteld naar aanleiding van de vorige blog, Eerder dan gepland naar huis. Claudia, ik hoop dat dit je vraag beantwoord!

Op deze vraag is niet een eenduidig antwoord te geven, want het hangt van een aantal factoren af.
("natuurlijke dekking" is dat de merrie en hengst samen in de wei zijn en de hengst de merrie dekt wanneer hij dat wil (en mag van de merrie). Ook het zgn 'uit de hand' dekken valt hieronder, zie vorige blog).
We gaan allereerst uit van een gezonde merrie. Als een merrie problemen heeft met drachtig worden komen er dierenarts kosten bij, of dat nu via KI gaat of via natuurlijke dekking. In alle gevallen kan het raadzaam zijn om de merrie van tevoren te laten scannen (ultrasound door de dierenarts) om eventuele problemen te voorkomen en te weten wáár de merrie in de cyclus zit.
Bij een natuurlijke dekking wordt bijna altijd wel gevraagd om een dierenarts verklaring van een 'schone' merrie, daar is dus ook al een dierenartsenbezoek en onderzoek mee gemoeid.
Bij KI is dat niet nodig; merrie en hengst hebben géén fysiek contact.

Er zijn een aantal scenario's mogelijk bij KI.

1) Bedrijfs KI: dan is de merrie op hetzelfde bedrijf als de hengst. Het sperma wordt afgenomen meteen geïnsemineerd. Dit gebeurd met vers sperma.
De merrie kan zo mogelijk worden geschouwd (kijken hoe ze reageert op de nabijheid van een hengst) en eventueel gescand op hengstigheid.
Kosten:

1. dekgeld, 
2. het verblijf van de merrie op het KI station,
3. dierenartskosten (soms zit dat bij het dekgeld in indien de merrie gezond is)
4. vervoerskosten.

2) verzend KI: het gekoelde, verse sperma wordt binnen Nederland verzonden naar de merriehouder.
 Dat verzenden gebeurd binnen Nederland binnen een dag, voor 8 of 9 uur besteld, dezelfde dag nog bij de merrie. Omdat het echt vers is, is de kans groot op slagen. Meestal zit er in het dekgeld 2 of 3 keer verzenden, waarbij de verzendkosten voor de merriehouder zijn.
De merriehouder kan er zelf voor kiezen om de merrie aan huis te hebben en begeleiding te krijgen door een dierenarts. Het insemineren gebeurd door een dierenarts of inseminator (die de opleiding "hulpkracht paarden KI" heeft gedaan, wat ik nu dus doe).
De merriehouder kan de merrie ook op inseminatie- of KI station (wat wij volgend jaar zijn) of dierenartsenpraktijk stallen en zo de meest mogelijke hulp krijgen van professionals.
Kosten:

1. dekgeld, 
2. verzenden binnen NL, 
3. dierenartskosten insemineren en begeleiden (al dan niet op inseminatiestation dan wel kliniek), 
4. eventueel vervoerskosten naar een kliniek/inseminatiestation.

3) verzend KI uit het buitenland: het sperma wordt afgenomen van een hengst die op een EU station gestationeerd is (zoals Stenholmen) en dat sperma wordt op aanvraag opgestuurd. Afhankelijk van het station verzenden ze maandag tm vrijdag, of maar een paar dagen per week. Het verzenden wordt gedaan met vers, gekoeld sperma, maar omdat het een dag later aankomt is het wel wat ouder. Als het sperma goed behandeld is zou dat geen probleem moeten zijn. Nadeel is natuurlijk dat het lastig plannen is met de eisprong van de merrie. Goede begeleiding van een dierenarts thuis of stalling op een inseminatie/KI station is aan te raden.
De verzendkosten zijn ook hier voor de eigenaar, die zijn natuurlijk hoger dan verzenden in NL. Ook hier zijn er meestal meerdere verzendingen mogelijk, maar elke zending is vrij prijzig. Hoe prijzig weet ik niet precies, dat moet ik nakijken. 
Kosten:

1. dekgeld, 
2. verzenden vanuit het buitenland, 
3. dierenartskosten insemineren en begeleiden (al dan niet op inseminatiestation dan wel kliniek),
4. eventueel vervoerskosten naar een kliniek/inseminatiestation.

4) diepvriessperma. Diepvries sperma is sperma dat zo diepgevroren is dat het eindeloos houdbaar is. Maar je kunt je voorstellen, het sperma leeft korter en er leeft minder na ontdooien (6 tot 8 uur). Dus insemineren heel dicht op de eisprong is een vereiste. Dit is absoluut specialistenwerk en moet voor goed resultaat op een gespecialiseerde kliniek gebeuren.  Ik heb hier zelf geen ervaring mee.

Wat willen wij nu gaan doen op Stoeterij frá Skoti?
Wij bieden nu al bedrijfs-KI en natuurlijke dekkingen aan, vanaf 2013 willen we gaan functioneren als een inseminatiestation én hengstenhouderij. Hiervoor is een goedkeuring nodig van de PVE, en na die goedkeuring kunnen wij ons ook nog aanmelden bij de Bond van Hengstenhouders. Met deze goedkeuring (certificering) mogen wij:

• sperma verzenden binnen Nederland
• sperma ontvangen uit Nederland én het buitenland en insemineren
• hengsten van derden ter dekking hebben (na ziektevrij getest te zijn) en dat sperma ook verzenden en insemineren (binnen Nederland).

In de wereld van KWPN, de Friezen, de dravers is het heel gewoon om het zo te doen. De kennis in Nederland over dit onderwerp is gigantisch; de Universiteit van Utrecht heeft internationaal aanzien op het gebied van kennis over voortplanting paard. Wij willen graag gebruik maken van deze kennis en deze met jullie delen, zodat wij gebruik kunnen maken van de voordelen van KI.  We hopen dat het internationale netwerk van EU-stations en inseminatiestations (zoals wij) intensiever met elkaar gaan samenwerken en daarmee een goed netwerk kunnen creëren. Cunera en ik hebben allerlei plannen om bezoeken te gaan afleggen in Duitsland, Denemarken en nog meer. Hoe groter het IJslander-KI netwerk, hoe minder je hoeft te reizen met je merrie.
Het begin is er; het inseminatiestation is gebouwd (incl fantoom en laboratorium), de kennis en kunde ben ik nu aan het opdoen. Ik moet in het najaar examen doen en dan kunnen we de aanvraag gaan indienen om Gecertificeerd Hengstenhouderij te worden! Wij gaan ervoor!